Nöbetçi Eczaneler
TARLADAN RAFA FİYAT UÇURUMU : “BELEDİYELER GÖREVE !..”
Son dönemde markete, pazara her gittiğimizde dilimizden düşmeyen ortak bir soru var: “Tarlada 10 lira olan bir sebze, rafta nasıl oluyor da 50 liraya çıkıyor?” Üretici emeğinin karşılığını tam olarak alamamaktan şikayetçiyken, tüketici de her geçen gün ağırlaşan faturalar altında eziliyor. Aynı üründen bahsediyoruz, peki ama aradaki bu devasa uçurum nereden kaynaklanıyor?
Sorunun cevabını sadece “aracılar” ya da “fırsatçılık” gibi tekil nedenlerde aramak resmi eksik görmemize yol açar. Asıl mesele; yüksek depolama maliyetleri, uzun nakliye süreçleri, fire oranları ve zincir marketlerin üzerindeki fahiş dükkan kiraları gibi yapısal maliyetlerin üst üste binmesidir. Yani sistemin kendisi maliyet yaratmaktadır.
Peki, bu kısırdöngüyü kırmak mümkün değil mi? Elbette mümkün. Çözüm, karmaşık ekonomik teorilerde değil, yerel yönetimlerin elindeki muazzam potansiyelde yatıyor.
“Belediyelerin Organizasyon Gücü Devreye Girmeli”
Belediyeler sadece yol, kaldırım yapan veya çöp toplayan kurumlar değildir; halkın refahını korumakla da yükümlüdürler. Bugün pek çok şehirde başarıyla uygulanan “Halk Ekmek” modeli, yerel yönetimlerin temel gıda maddelerinde fiyat dengesi kurabileceğinin en somut kanıtı değil mi?. Benzer bir model, taze sebze ve meyve için de hayata geçirilemez mi?..
Belediyelerin sahip olduğu geniş lojistik ağ, alan ve organizasyon gücü kullanılarak yeni bir tedarik zinciri kurulabilir:
Doğrudan Tedarik: Belediye iştirakleri, ilk etapta yakın çevredeki, ardından ihtiyaç halinde farklı bölgelerdeki üreticilerle ve kooperatiflerle doğrudan anlaşmalar yapar.
Hızlı ve Aracısız Dağıtım: Ürünler aradaki uzun depolama süreçlerine takılmadan, doğrudan kamyonlardan halka sunulur.
Kira ve Kâr Baskısının Ortadan Kalkması: Belediyenin bu işi yaparken temel amacı kâr elde etmek değil, hizmet üretmek olacağı için fahiş kira ve yüksek kâr marjları fiyatın üstüne eklenmez.
”%5’lik Bir Müdahale Bile Dengeleri Değiştirir”
Bu sistemin amacı, piyasadaki tüm ticari faaliyeti durdurmak veya herkesin belediyeden alışveriş yapmasını sağlamak değildir. Toplam tüketimin sadece %5 ila %10’unu karşılayacak bir belediye alternatifi bile, serbest piyasadaki spekülatif fiyat artışlarını dizginlemeye yeterlidir. Çünkü bu sayede piyasada gerçek bir “referans fiyat” oluşur ve diğer aktörler de fiyatlarını makul seviyelere çekmek zorunda kalır.
Spekülasyon alanlarını daraltmak, nakliye ve depolama gibi süreçleri sadeleştirmek hem çiftçimizin kazanmasını hem de vatandaşımızın mutfağına daha uygun fiyatla taze ürün girmesini sağlayacaktır.
Yerel yönetimlerimizin bu mantıklı ve sürdürülebilir adımı atması, hem ekonomik canlılığı destekleyecek hem de toplumsal dayanışmayı güçlendirecektir.
Unutmayalım ki, halkın bütçesine nefes aldıracak çözümler bazen sadece doğru bir organizasyon ve güçlü bir irade kadar uzağımızdadır.
YORUMLAR